Жаңа Конституция: әлеуметтік кепілдіктер сақталады, экономикалық тұрақтылық күшейеді
«Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» жалпыұлттық коалициясы 16 ақпаннан бастап өңірлерді аралап, қоғамның түрлі топтарымен Жаңа Конституция жобасын талқылап келеді. Қысқа мерзім ішінде коалиция мүшелері еліміздің тоғыз өңірін аралап, мыңдаған кездесу өткізді. Олардың қатарында Мәжіліс депутаты Асхат Аймагамбетов те бар.
Депутаттың айтуынша, соңғы жеті жылда Қазақстан бұрын-соңды болмаған іргелі өзгерістер кезеңін бастан өткерді. Президент бастамасымен төрт саяси реформалар пакеті жүзеге асырылып, 2022 жылы ауқымды конституциялық өзгерістер қабылданды. Алайда әлемдік геосаяси ахуалдың құбылуы, технологиялық серпіліс және жасанды интеллект дәуірінің басталуы мемлекеттің негізгі заңын жаңаша пайымдауды талап етіп отыр.
Өткен жылы қолданыстағы Конституцияның 30 жылдығы аталып өтті. Осы уақыт ішінде оған көптеген өзгерістер мен толықтырулар енгізілгенін ескерсек, заңгерлер қауымының бір бөлігі жаңа редакциядағы Конституция қабылдауды орынды деп санайды.
Білім мен медицина: тегін қызмет жалғасады
Кездесулер барысында халықты ерекше алаңдатқан мәселе – білім беру мен денсаулық сақтау салаларындағы тегін қызметтің тағдыры. Қоғамда бұл қызметтер толық ақылы болады деген жаңсақ пікірлер тараған.
Алайда бұл шындыққа сәйкес келмейді. Қазақстан әлеуметтік мемлекет болып қала береді. Конституцияның 1-бабында мемлекеттің ең жоғары құндылығы – адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары екені нақты жазылған. Бүгінде мемлекеттік бюджеттің шамамен 40 пайызы әлеуметтік салаға бағытталады және бұл бағыт сақталады.
Жаңа Конституция жобасында білім мен медициналық көмектің ақысыз көрсетілетіні айқын белгіленген. Бұл қызметтер бұрын да бюджет есебінен қаржыландырылып келді және алдағы уақытта да солай болады.
Сонымен қатар, қолданыстағы Конституциядағы «мемлекеттік жоғары оқу орындары» деген тіркесті алып тастау ұсынылуда. Бұл – мемлекеттік грант иегерлерінің жекеменшік университеттерде де тегін білім алу мүмкіндігін нақтылай түседі. Мысалы, КИМЭП, Университет Максута Нарикбаева, Университет Туран секілді оқу орындарында грантпен оқу тәжірибесі бұрыннан бар.
Ұсынылып отырған нормалар әлеуметтік кепілдіктерді қысқартуға емес, керісінше оларды заманауи талаптарға сай нақтылап, күшейтуге бағытталған.
Сөз бостандығы және жауапкершілік
Қоғамда жиі талқыланатын тағы бір тақырып – сөз бостандығы. Жаңа Конституция жобасында бұл құқық нақты бекітілген. Сонымен қатар, сын айту құқығы мен адамның ар-намысын әдейі қорлау ұғымдарының арасы айқын ажыратылған.
Лауазымды тұлғаларды сынау – демократиялық қоғамның қалыпты құбылысы. Алайда жеке адамды кемсітуге немесе қорлауға жол берілмейді. Адамның абыройы мен қадір-қасиетін қорғау қағидасы қолданыстағы заңнамада да бар және халықаралық тәжірибеде кеңінен таралған.
Арнайы құқықтық режим: инвестицияға кепілдік
Талқыланып жатқан маңызды нормалардың бірі – арнайы құқықтық режим енгізу мәселесі. Бұл норма елдің егемендігі мен аумақтық тұтастығына нұқсан келтірмейді. Керісінше, экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған.
Арнайы режимдер ірі инвестициялық жобалар үшін ұзақмерзімді кепілдік береді. Мысалы, Алатау қаласы немесе «Астана» халықаралық қаржы орталығы сияқты жобалар ауқымды әрі ұзақ мерзімді инвестицияны талап етеді. Конституциялық деңгейде бекітілген кепілдіктер инвесторларға құқықтық тұрақтылық береді.
Қазіргі уақытта ғылыми қалашықтар туралы арнайы заң жобасы да қарастырылып жатыр. Бұл бастама ғылымды дамытуға қолайлы орта қалыптастыруды, жаңа жұмыс орындарын ашуды және заманауи инфрақұрылым салуды көздейді. Соның нәтижесінде өңірлердің әлеуметтік-экономикалық дамуы жеделдейді.
Ашық түсіндіру жұмысы – басты міндет
Жалпы алғанда, Жаңа Конституция жобасы уақыт талабына сай, прогрессивті қоғамның сұранысына жауап беретін және халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған нормаларды қамтиды.
Референдумға санаулы уақыт қалды. Осыған байланысты депутаттар мен қоғамдық пікір көшбасшылары өңірлерде түсіндіру жұмыстарын күшейтіп, азаматтарды толғандыратын мәселелер бойынша нақты әрі жан-жақты ақпарат беруі қажет.
19.11.2026 13:25

15 ноября в Центре развития языков района Беимбета Майлина состоялась встреча с Александром Фроловым. Наш земляк, певец, блогер и основатель...
19.11.2026 13:23

В рамках утвержденного графика и реализации концепции «Слышащее государство» в районе продолжаются отчетные встречи акима района с жителями сельских округов....
19.11.2026 13:21

16 ноября в районном Доме культуры им. Елубая Умурзакова прошла литературно-познавательная встреча, посвященная 132-летию со дня рождения Беимбета Майлина. Одним...
19.11.2026 13:20

Ежегодно, в преддверии дня рождения нашего знаменитого земляка, выдающегося казахского писателя Беимбета Майлина, в Центральной районной библиотеке проходят районные «Майлинские...
19.11.2026 13:17

Учащиеся Новоильиновской общеобразовательной школы успешно выступили на областном конкурсе школьных отрядов юных помощников полиции, который прошел в рамках продвижения принципа...
16.11.2026 14:11

Казахстан занял 56-е место среди 110 стран в рейтинге развития путешествий и туризма за 2026 год, подготовленном Всемирным экономическим форумом...
16.11.2026 14:08

Курултай подготовил предложения для госорганов, задействованных в реализации Концепции «Дети Казахстана». Они направлены на совершенствование медицинской помощи детям, развитие цифровых...
13.11.2026 07:12

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев “ Заң мен тәртіп” деген қағидатты берік ұстана бастады. Бүгін Самұрық пен ҚТЖ секілді алпауыт компания басшыларының...
12.11.2026 10:18

В рамках реализации концепции «Слышащее государство» 5 ноября текущего года в Павловском сельском округе состоялась отчётная встреча с жителями с...
12.11.2026 10:17

8 ноября в храме святого великомученика Димитрия Солунского в с. Айет отметили престольный праздник. Это стало поводом для знакомства и...
12.11.2026 10:16

Қостанай облысы әкімінің KPI көрсеткіштері аясында мәдениет саласын дамыту, ұлттық өнерді насихаттау және ауыл тұрғындарына сапалы мәдени қызмет көрсету бағытында...
12.11.2026 10:15

За каждым успешным делом стоят люди, которые ежедневно своим трудом, ответственностью и профессионализмом вносят вклад в развитие родного края. Именно...
12.11.2026 10:14

15 ноября в Казахстане отмечается День национальной валюты - тенге. Этот праздник символизирует экономическую самостоятельность и финансовый суверенитет нашей страны....
12.11.2026 10:12

В районе завершаются съемки короткометражного фильма «Бір ғұмыр – Бір мұра», посвященного жизни и творческому наследию великого земляка. Автором и...
12.11.2026 10:11

Бухгалтер – әрбір мекеменің қаржылық тұрақтылығы мен жұмысының жүйелі жүруіне зор үлес қосатын маңызды мамандық иесі. Бұл сала үлкен жауапкершілікті,...
12.11.2026 10:08

10 ноября в районном Доме культуры им. Е. Умурзакова прошел районный молодежный форум «PROкоманда». Он собрал более 80 активных ребят...
12.11.2026 10:07

В с. Майский появилась новая зона активного отдыха для детей и взрослых. Территорию вокруг детской площадки благоустроили при финансовой поддержке...
10.11.2026 12:54

Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы жаңартылған «Талдау» ақпараттық-талдамалық жүйесінде AI TALDAU интеллектуалды көмекшісін іске қосты. Енді...