«Atamnyn Amanaty» қоғамдық бірлестігі алты жыл бойы Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында қаза тапқан және хабар-ошарсыз кеткен қазақстандық әскери қызметшілердің тағдырын және жерленген орындарын анықтауға бағытталған жүйелі архивтік-іздестіру жұмыстарын жүргізіп келеді. Бірлестіктің миссиясы – ұрпақтар сабақтастығын қамтамасыз ету және жастар арасында рухани-адамгершілік әрі әскери-патриоттық құндылықтарды қалыптастыру арқылы тарихи жадыны сақтауда мемлекетке жәрдемдесу.
Қызметтің ауқымдылығын қамтамасыз ету мақсатында 200-ден астам халықаралық және республикалық ынтымақтастық туралы меморандумдар жасалды, бұл Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан елдер аумағында іздестіру жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік береді. Арнайы интернет-портал, «жедел желі» және әлеуметтік желілердегі парақшалар құрылды, сол арқылы кез келген азамат өз туыстарын – соғыс қатысушыларын іздеуге тегін өтінім бере алады.
Бүгінгі таңда бірлестікке 12 000-нан астам өтінім келіп түсті, 4 500-ден астам қазақстандық сарбаз бен офицердің тағдыры және жерленген орындары анықталды. Ай сайын іздестірушілер бұрын белгісіз болған 40–50 жауынгердің есімін елге қайтарады. Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігінің қолдауымен 23 қазақстандық майдангердің сүйегі Отанына жеткізіліп, толық әскери құрметпен жерленді.
Жастармен жұмыс және ғылыми-ағартушылық жобалар
«Atamnyn Amanaty» қоғамдық бірлестігі жастарды әскери-патриоттық тәрбиелеу жобаларын жүйелі түрде дамытып келеді: дөңгелек үстелдер, конференциялар, викториналар, спорттық жарыстар, тақырыптық жүгірулер, квесттер және Екінші дүниежүзілік соғыс тарихына арналған интерактивті білім беру іс-шаралары ұйымдастырылады. Осы бастамалар арқылы 2 миллионнан астам адам қамтылып, БАҚ пен әлеуметтік желілерде кеңінен қолдау тапты.
Бірлестіктің құрама іздестіру жасағы жыл сайын Ресей Федерациясының Калуга облысында өтетін «Батыс майдан. Варшава тасжолы» халықаралық әскери-тарихи экспедициясына қатысады. Оның құрамында Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің Әскери-техникалық мектептерінің оқытушылары мен курсанттары жұмыс істейді.
Сонымен қатар, біз іздестіру қызметін жетілдіруге және Қазақстанның әскери тарихын терең зерттеуге бағытталған төмендегідей бірқатар бастамаларды ұсынамыз.
1. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысушылардың қазақстандық электрондық дерекқорын құру
Қазіргі уақытта Қазақстанда республика аумағынан майданға шақырылған азаматтар туралы толық әрі сенімді мәліметтерді қамтитын ұлттық платформа жоқ. Мамандар көбіне ресейлік («Мемориал», «Память народа») дерекқорларды пайдалануға мәжбүр, бұл бастапқы шақыру деректерінің болмауына байланысты қазақстандықтар туралы ақпаратты іздеуді қиындатады.
Мәселені қиындататын тағы бір жайт – бастапқы шақыру құжаттарының цифрландырылмағаны және тозығы жеткен күйде сақталуы.
Ұсыныларымыз:
- бастапқы шақыру карточкаларын жинау, цифрландыру және жүйелеу бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу;
- «Atamnyn Amanaty» ұлттық электрондық дерекқорын құру;
- деректерді ресейлік электрондық ресурстармен біріктіру.
Бұл жобаны іске асыру соғысқа қатысқан барлық қазақстандықтардың есімін мәңгі есте қалдыруға және олар туралы толық әрі дұрыс деректерді қалыптастыруға мүмкіндік береді.
2. «Батыс Қазақстан – Сталинград шайқасының майдан маңы аймағы» халықаралық әскери-тарихи экспедициясын ұйымдастыру
КСРО Қорғаныс халық комиссариатының 1941 жылғы 26 қарашадағы №0444 бұйрығына сәйкес, Батыс Қазақстан облысының Урдин ауданы майдан маңы аймағына теңестіріліп, бомбалауға ұшыраған. Астрахань – Саратов теміржолы бойында майданға жеткізу немесе эвакуация кезінде қаза тапқан Қызыл армия сарбаздары мен бейбіт тұрғындар жерленген кемінде 50 бауырластар зираты орналасқан.
Ол үшін төмендегідей шараларды жүзеге асыру қажет:
- ықтимал жерлеу орындарын кешенді зерттеу;
- сүйектерді қазып алып, кейін сәйкестендіру жұмыстарын жүргізу;
- қаза тапқандардың есімін лайықты түрде мәңгі есте қалдыру.
3. Эвакуациялық госпитальдарда қаза тапқандардың нақты санын анықтау және госпиталь зираттарын абаттандыру
1941–1945 жылдары Қазақстан аумағында 672 эвакуациялық госпиталь жұмыс істеп, мыңдаған жараланғандарға медициналық көмек көрсетті. Алайда қаза тапқандар мен олардың жерленген орындары туралы мәліметтер іс жүзінде жоғалған, себебі архивтер алдымен КСРО қорғаныс органдарына, кейін Ресей Федерациясының Қорғаныс министрлігіне берілген.
Ұсыныстарымыз:
- деректерді қалпына келтіру үшін мемлекетаралық және архивтік жұмыстар жүргізу;
- госпиталь зираттарын тиісті деңгейге келтіру;
- ескерткіш белгілер мен тақтайшалар орнату.
4. Еуропа елдерінде қаза тапқан қазақстандықтардың есімін анықтау және мәңгі есте қалдыру
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүз мыңдаған отандасымыз Еуропа мемлекеттері аумағында қаза тапты. Олардың көпшілігі әлі күнге дейін белгісіз немесе хабар-ошарсыз кеткендер қатарында.
Олардың есімін анықтау және мәңгі есте қалдыру жобасының:
- тарихи маңызы;
- халықаралық гуманитарлық өлшемі;
- патриоттық-тәрбиелік мәні;
- мәдени-дипломатиялық әлеуеті;
- Қазақстанның халықаралық беделін нығайтудағы рөлі зор.
19.11.2026 13:25

15 ноября в Центре развития языков района Беимбета Майлина состоялась встреча с Александром Фроловым. Наш земляк, певец, блогер и основатель...
19.11.2026 13:23

В рамках утвержденного графика и реализации концепции «Слышащее государство» в районе продолжаются отчетные встречи акима района с жителями сельских округов....
19.11.2026 13:21

16 ноября в районном Доме культуры им. Елубая Умурзакова прошла литературно-познавательная встреча, посвященная 132-летию со дня рождения Беимбета Майлина. Одним...
19.11.2026 13:20

Ежегодно, в преддверии дня рождения нашего знаменитого земляка, выдающегося казахского писателя Беимбета Майлина, в Центральной районной библиотеке проходят районные «Майлинские...
19.11.2026 13:17

Учащиеся Новоильиновской общеобразовательной школы успешно выступили на областном конкурсе школьных отрядов юных помощников полиции, который прошел в рамках продвижения принципа...
16.11.2026 14:11

Казахстан занял 56-е место среди 110 стран в рейтинге развития путешествий и туризма за 2026 год, подготовленном Всемирным экономическим форумом...
16.11.2026 14:08

Курултай подготовил предложения для госорганов, задействованных в реализации Концепции «Дети Казахстана». Они направлены на совершенствование медицинской помощи детям, развитие цифровых...
13.11.2026 07:12

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев “ Заң мен тәртіп” деген қағидатты берік ұстана бастады. Бүгін Самұрық пен ҚТЖ секілді алпауыт компания басшыларының...
12.11.2026 10:18

В рамках реализации концепции «Слышащее государство» 5 ноября текущего года в Павловском сельском округе состоялась отчётная встреча с жителями с...
12.11.2026 10:17

8 ноября в храме святого великомученика Димитрия Солунского в с. Айет отметили престольный праздник. Это стало поводом для знакомства и...
12.11.2026 10:16

Қостанай облысы әкімінің KPI көрсеткіштері аясында мәдениет саласын дамыту, ұлттық өнерді насихаттау және ауыл тұрғындарына сапалы мәдени қызмет көрсету бағытында...
12.11.2026 10:15

За каждым успешным делом стоят люди, которые ежедневно своим трудом, ответственностью и профессионализмом вносят вклад в развитие родного края. Именно...
12.11.2026 10:14

15 ноября в Казахстане отмечается День национальной валюты - тенге. Этот праздник символизирует экономическую самостоятельность и финансовый суверенитет нашей страны....
12.11.2026 10:12

В районе завершаются съемки короткометражного фильма «Бір ғұмыр – Бір мұра», посвященного жизни и творческому наследию великого земляка. Автором и...
12.11.2026 10:11

Бухгалтер – әрбір мекеменің қаржылық тұрақтылығы мен жұмысының жүйелі жүруіне зор үлес қосатын маңызды мамандық иесі. Бұл сала үлкен жауапкершілікті,...
12.11.2026 10:08

10 ноября в районном Доме культуры им. Е. Умурзакова прошел районный молодежный форум «PROкоманда». Он собрал более 80 активных ребят...
12.11.2026 10:07

В с. Майский появилась новая зона активного отдыха для детей и взрослых. Территорию вокруг детской площадки благоустроили при финансовой поддержке...
10.11.2026 12:54

Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы жаңартылған «Талдау» ақпараттық-талдамалық жүйесінде AI TALDAU интеллектуалды көмекшісін іске қосты. Енді...