«Өскенде кім боласың?» деген сұрақты бала кезімізде бәріміз естідік. Ол кезде жауап та дайын: дәрігер, мұғалім, ұшқыш, спортшы...
Уақыт өте келе балалық арманның орнына нақты сұрақтар келеді. Қай мамандықты таңдаймын? Қай жерде жұмыс істеймін? Менің қабілетім қай салаға керек? Бүгінде бұл сұрақтардың жауабы бұрынғыдан да маңызды. Себебі еңбек нарығы өзгеріп жатыр, жаңа кәсіптер пайда болуда, ал кейбір мамандықтарға қойылатын талап күн сайын жаңарып келеді.
Осындай сәтте адамның өз жолын таңдауға құқығы ерекше мәнге ие болады.
Қазақстан Республикасының қолданыстағы Конституциясы әркімнің еңбек етуге, қызмет пен кәсіп түрін еркін таңдауға құқығын бекітеді. Бұл - заңдағы бір ғана норма емес. Оның артында адамның өз қабілетін іске асыруға, білім алып, мамандық меңгеріп, еңбегімен өз орнын табуына мүмкіндік беретін маңызды қағида тұр.
Қостанай облысының еңбек нарығына қарасақ, мамандық таңдаудың жай сөз емес екенін аңғаруға болады. Өңірде өндіріс, ауыл шаруашылығы, құрылыс, көлік, әлеуметтік сала мен қызмет көрсету бағыттары қатар дамып келеді. Олардың әрқайсысына өз ісін білетін мамандар қажет.
Мұны жұмыспен қамту бағытындағы көрсеткіштер де көрсетеді. 2026 жылы облыста 30 мыңнан астам адамды жұмыспен қамту шараларына тарту жоспарланған. Оның ішінде мыңдаған адамды оқыту және жаңа мамандықтарға бейімдеу қарастырылған.
Бір қарағанда, бұл жай ғана статистика.
Ал шын мәнінде оның артында адамдар тұр. Біреу алғаш рет мамандық алады. Біреу бұрынғы кәсібін жаңа дағдылармен толықтырады. Тағы бір адам бірнеше жылдан кейін еңбек нарығына қайта оралады.
Қазір «бір мамандық - бір жұмыс орны» деген түсінік те біртіндеп өзгеріп келеді. Адам еңбек жолында бірнеше рет оқып, бағытын өзгертіп, жаңа кәсіп игеруі мүмкін. Бұл қалыпты құбылысқа айналып барады.
Сондықтан еңбек құқығы туралы айтқанда, мәселені тек жұмысқа орналасумен шектеу дұрыс емес. Еңбек - адамның өзін табуына мүмкіндік беретін кеңістік.
Кейде адамның мамандығы дипломында емес, күнделікті жұмысында ашылады. Кеше ғана жаңа технологияны меңгеріп жүрген жас маман бірнеше жылдан кейін сол саланың тәжірибелі қызметкеріне айналады. Ауылда өскен бала заманауи өндірісте өз орнын табуы мүмкін. Ал көп жыл бір салада еңбек еткен адам жаңа бағытты меңгеріп, кәсіби жолын қайта бастайды.
Бастысы - таңдау мүмкіндігі мен сол таңдауға жауапкершілік.
Конституция адамға өз кәсібін таңдауға құқық береді. Ал сол мүмкіндікті пайдалану үшін білім алу, үйрену, еңбек ету және заман талабына бейімделу адамның өзіне байланысты.
Бәлкім, еңбек құқығының күнделікті өмірдегі мәні де осында шығар.
Әр адамның өз жолы бар. Біреу үшін ол зауыттағы станоктың жанында басталады, енді бірі ауылдағы егістіктен, мектеп сыныбынан, ауруханадағы ақ халатты қызметтен немесе шағын кәсіптен өз орнын табады.
Мамандықтар әртүрлі. Адамдардың арманы да әртүрлі.
Бірақ барлығына ортақ нәрсе бар - өз еңбегімен өмірін құруға мүмкіндік беретін құқық.
Ал өз жолын таңдай білу - сол мүмкіндіктің ең маңызды бөлігі.
19.11.2026 13:25

15 ноября в Центре развития языков района Беимбета Майлина состоялась встреча с Александром Фроловым. Наш земляк, певец, блогер и основатель...
19.11.2026 13:23

В рамках утвержденного графика и реализации концепции «Слышащее государство» в районе продолжаются отчетные встречи акима района с жителями сельских округов....
19.11.2026 13:21

16 ноября в районном Доме культуры им. Елубая Умурзакова прошла литературно-познавательная встреча, посвященная 132-летию со дня рождения Беимбета Майлина. Одним...
19.11.2026 13:20

Ежегодно, в преддверии дня рождения нашего знаменитого земляка, выдающегося казахского писателя Беимбета Майлина, в Центральной районной библиотеке проходят районные «Майлинские...
19.11.2026 13:17

Учащиеся Новоильиновской общеобразовательной школы успешно выступили на областном конкурсе школьных отрядов юных помощников полиции, который прошел в рамках продвижения принципа...
16.11.2026 14:11

Казахстан занял 56-е место среди 110 стран в рейтинге развития путешествий и туризма за 2026 год, подготовленном Всемирным экономическим форумом...
16.11.2026 14:08

Курултай подготовил предложения для госорганов, задействованных в реализации Концепции «Дети Казахстана». Они направлены на совершенствование медицинской помощи детям, развитие цифровых...
13.11.2026 07:12

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев “ Заң мен тәртіп” деген қағидатты берік ұстана бастады. Бүгін Самұрық пен ҚТЖ секілді алпауыт компания басшыларының...
12.11.2026 10:18

В рамках реализации концепции «Слышащее государство» 5 ноября текущего года в Павловском сельском округе состоялась отчётная встреча с жителями с...
12.11.2026 10:17

8 ноября в храме святого великомученика Димитрия Солунского в с. Айет отметили престольный праздник. Это стало поводом для знакомства и...
12.11.2026 10:16

Қостанай облысы әкімінің KPI көрсеткіштері аясында мәдениет саласын дамыту, ұлттық өнерді насихаттау және ауыл тұрғындарына сапалы мәдени қызмет көрсету бағытында...
12.11.2026 10:15

За каждым успешным делом стоят люди, которые ежедневно своим трудом, ответственностью и профессионализмом вносят вклад в развитие родного края. Именно...
12.11.2026 10:14

15 ноября в Казахстане отмечается День национальной валюты - тенге. Этот праздник символизирует экономическую самостоятельность и финансовый суверенитет нашей страны....
12.11.2026 10:12

В районе завершаются съемки короткометражного фильма «Бір ғұмыр – Бір мұра», посвященного жизни и творческому наследию великого земляка. Автором и...
12.11.2026 10:11

Бухгалтер – әрбір мекеменің қаржылық тұрақтылығы мен жұмысының жүйелі жүруіне зор үлес қосатын маңызды мамандық иесі. Бұл сала үлкен жауапкершілікті,...
12.11.2026 10:08

10 ноября в районном Доме культуры им. Е. Умурзакова прошел районный молодежный форум «PROкоманда». Он собрал более 80 активных ребят...
12.11.2026 10:07

В с. Майский появилась новая зона активного отдыха для детей и взрослых. Территорию вокруг детской площадки благоустроили при финансовой поддержке...
10.11.2026 12:54

Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы жаңартылған «Талдау» ақпараттық-талдамалық жүйесінде AI TALDAU интеллектуалды көмекшісін іске қосты. Енді...